როგორ იმუშავებს ევროკავშირის ახალი შესვლა/გასვლის სისტემა: პასუხები თქვენს კითხვებზე

ევროკავშირის პოსტ-ბრექსიტის შესვლა/გასვლის სისტემა (EES) ბოლო წლების ერთ-ერთი ყველაზე გადადებული სამოგზაურო პროექტი იყო. თავდაპირველად 2022 წლისთვის დაგეგმილი, ის 2023 წლის მაისზე გადაიდო, შემდეგ იმავე წლის ბოლოს, ხოლო შემდეგ შემოდგომისთვის იყო მოსალოდნელი. ბევრი მოგზაური დღემდე ამბობს, რომ წარმოდგენა არ აქვს, როგორ იმუშავებს ის პრაქტიკაში — ამიტომ აი, არსის ნათელი მიმოხილვა.

Photo by Sandesh Athreya B D on Unsplash

რა არის EES და ვის ეხება

მარტივად რომ ვთქვათ, EES არის ელექტრონული სისტემა, რომელიც ცვლის პასპორტის ფიზიკურ დაშტამპვას პასპორტის კონტროლზე. ის იმუშავებს ევროკავშირის ყველა წევრ სახელმწიფოში, კვიპროსისა და ირლანდიის გარდა — სადაც პასპორტები კვლავ ხელით იშტამპება — პლუს ევროკავშირის გარეთა ოთხ შენგენის ქვეყანაში: ისლანდია, ლიხტენშტაინი, ნორვეგია და შვეიცარია. მონაწილე ქვეყნებში ყოველი შესვლა და გასვლა აღირიცხება.

როცა სისტემა ამოქმედდება, ჩასვლისას პასპორტს ჩვეულებრივ წარადგენთ, ამავდროულად კი გადაგიღებენ სახის ფოტოს და ელექტრონულად დაასკანერებენ თითის ანაბეჭდებს. ევროკავშირის ან შენგენის ქვეყნების მოქალაქეებს ეს არ ეხება. ამის ნაცვლად, EES ეხება „მესამე ქვეყნიდან“ მომავალ ადამიანებს — მათ, ვინც არ არის ევროკავშირის ან შენგენის მოქალაქე, რაც მოიცავს გაერთიანებული სამეფოს მოგზაურთა უმეტესობას — მოკლევადიანი, 90 დღემდე ყოფნისთვის ნებისმიერ 180-დღიან პერიოდში. ბრიტანული პასპორტის მფლობელები, რომელთაც ევროკავშირის რეზიდენტობა აქვთ, თავისუფლდებიან.

სად ტარდება შემოწმებები

შემთხვევათა აბსოლუტურ უმრავლესობაში, EES-ის შემოწმებები ევროპაში ტარდება, როცა დანიშნულების აეროპორტში ან პორტში ჩახვალთ. არსებობს მნიშვნელოვანი გამონაკლისი: თუ მგზავრობთ დუვრის პორტით ან საერთაშორისო მატარებლით გაერთიანებული სამეფოდან, შემოწმებები გამგზავრებისას ტარდება, სანამ ბრიტანულ მხარეს პასპორტის კონტროლს გადიხართ. ეს იმიტომ, რომ ამ ადგილებში ორმაგი ბრიტანულ–ფრანგული საზღვარია, ასე რომ ჩასვლისას შემოწმებების გამეორება არ მოგიწევთ.

Photo by Dušan Cvetanović on Pexels

როგორ უკავშირდება EES ETIAS-ს

EES მუშაობს ევროპის სამოგზაურო ინფორმაციისა და ავტორიზაციის სისტემასთან (ETIAS) ერთად — ცალკე სქემასთან, რომელიც წინასწარ ნებართვას ითხოვს დაახლოებით 30 ევროპული ქვეყნისთვის (ირლანდია თავისუფლდება, როგორც საერთო სამგზავრო ზონის ნაწილი). კონცეფციით ის მსგავსია აშშ-ის ESTA-ისა და გაერთიანებული სამეფოს ETA-ის. ETIAS უმეტეს მოგზაურს 7 ევრო დაუჯდება, მაგრამ უფასო იქნება 18 წლამდე და 70 წლისა და მეტი ასაკის პირებისთვის, და ყოველი ავტორიზაცია სამი წელი მოქმედებს და მრავალ მგზავრობას მოიცავს.

რამდენიმე გასათვალისწინებელი რამ ღირს დასამახსოვრებლად: თუ თქვენი პასპორტი ვადის განმავლობაში ამოიწურება, ახალი ETIAS დაგჭირდებათ, და ავტორიზაცია ვერ იქნება ვალიდური, თუ პასპორტი თქვენი ყოფნისას ამოიწურება. რადგან სისტემა ჯერ არ არის აქტიური, არცერთი ოფიციალური საიტი არ იღებს განაცხადებს, და ნებისმიერ საიტს, რომელიც დღეს ETIAS-ის შეთავაზებას აცხადებს, სიფრთხილით უნდა მოეპყროთ. როცა სქემა ამოქმედდება, ოფიციალური პროცესით შეგიძლიათ დაიწყოთ თქვენი ETIAS-ის განაცხადი.