Sistemi i Hyrje/Daljes i BE-së: Çfarë duhet të dinë udhëtarët në 2026

Bashkimi Evropian po e vendos gradualisht në funksion Sistemin e Hyrje/Daljes, i njohur si EES, në kufijtë e tij të jashtëm. Ky sistem synon të modernizojë menaxhimin kufitar, të forcojë sigurinë dhe të regjistrojë në mënyrë digjitale hyrjet dhe daljet e shumë udhëtarëve jo-BE.

Photo by Shutr on Unsplash

Për pasagjerët, kjo do të thotë procedura të reja në disa aeroporte, porte dhe terminale hekurudhore. Në praktikë, udhëtarëve mund t’u kërkohet të skanojnë pasaportën, të japin të dhëna biometrike dhe të përfundojnë regjistrimin para kalimit të kufirit.

Çfarë është EES?

EES është një sistem digjital kontrolli kufitar për shtetasit jo-BE që udhëtojnë në zonën Schengen për qëndrime afatshkurtra. Ai zëvendëson vulosjen manuale të pasaportës me regjistrim elektronik të çdo hyrjeje dhe daljeje.

Sistemi regjistron:

• Emrin dhe të dhënat e dokumentit të udhëtimit
• Datën dhe vendin e hyrjes dhe daljes
• Imazhin e fytyrës
• Gjurmët e gishtërinjve në regjistrimin e parë

Qëllimi kryesor është mbikëqyrja më e mirë e kufijve dhe identifikimi i udhëtarëve që tejkalojnë kufirin e lejuar prej 90 ditësh brenda 180 ditëve.

Kujt i zbatohet?

Sistemi prek kryesisht udhëtarët nga vende jo-BE që nuk kanë nevojë për vizë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, SHBA-në dhe shumë vende të tjera. Nuk zbatohet për qytetarët e BE-së, rezidentët ligjorë ose mbajtësit e vizave afatgjata.

Pas regjistrimit fillestar, të dhënat biometrike mund të ripërdoren për kalime të ardhshme për një periudhë të caktuar.

A është aktiv kudo?

Jo. Zbatimi vazhdon me faza. Disa pika kufitare tashmë kanë infrastrukturën e nevojshme, ndërsa të tjera janë ende në tranzicion.

Kjo do të thotë se procedurat mund të ndryshojnë sipas vendit. Në disa pika procesi digjital tashmë është aktiv, ndërsa në vende të tjera pasaportat ende mund të vulosen manualisht.

EES pritet të bëhet plotësisht funksional në kufijtë e jashtëm të BE-së gjatë vitit 2026.

Çfarë ndodh në kufi?

Në pikat ku EES është aktiv, udhëtarët mund të duhet të:

1. Skanojnë pasaportën ose dokumentin e udhëtimit
2. Regjistrojnë imazhin e fytyrës
3. Japin gjurmët e gishtërinjve në regjistrimin e parë
4. Përfundojnë verifikimin me oficerët kufitarë

Në udhëtimet e ardhshme, zakonisht mjafton një gjurmë gishti ose fotografi për ta krahasuar me regjistrimin e ruajtur.

Po për Dover, Eurotunnel dhe Eurostar?

Për udhëtarët që largohen nga Mbretëria e Bashkuar përmes Portit të Doverit, terminalit Eurotunnel në Folkestone ose Eurostar nga London St Pancras, kontrollet EES kryhen nga autoritetet kufitare franceze.

Zbatimi nuk ka qenë i njëjtë për të gjitha flukset e pasagjerëve. Disa kontrolle kanë nisur në segmente të caktuara, ndërsa shtrirja më e gjerë për trafikun turistik është shtyrë.

Eurostar ka ndërmarrë masa duke rritur stafin, zgjeruar kapacitetin e përpunimit manual dhe riorganizuar qarkullimin e pasagjerëve në stacione.

A do të ketë vonesa?

Po, vonesat janë të mundshme, sidomos në muajt e parë të zbatimit. Regjistrimi i parë zgjat më shumë sesa kontrolli standard i pasaportës dhe mund të krijojë ngarkesë në periudhat me fluks të lartë.

Problemet e raportuara përfshijnë:

• Radhë më të gjata në kontrollet kufitare në aeroporte
• Përpunim më të ngadaltë në orët e pikut
• Humbje lidhjesh udhëtimi në disa raste
• Presion operacional në nyjet kryesore të transportit

Udhëtarët duhet të llogarisin kohë shtesë, veçanërisht në aeroporte, porte dhe terminale të ngarkuara.

Si të përgatiteni?

Për ta bërë procesin më të lehtë, rekomandohet që udhëtarët të:

• Kontrollojnë nëse pika e nisjes përdor tashmë EES
• Mbërrijnë më herët se zakonisht
• Sigurohen që pasaporta është e vlefshme dhe në gjendje të mirë
• Ndjekin udhëzimet e stafit kufitar dhe operatorëve të transportit
• Të jenë të përgatitur për kontrolle shtesë gjatë regjistrimit të parë

Çfarë vjen pas EES?

Pas EES do të vijë ETIAS, sistemi evropian i autorizimit të udhëtimit për shumë udhëtarë jo-BE që nuk kanë nevojë për vizë.

Aplikimi do të bëhet online dhe do të kërkojë të dhëna personale, pyetje sigurie dhe pagesë tarife, me disa përjashtime sipas moshës.

Përfundim

EES përfaqëson një ndryshim të madh në mënyrën se si Evropa menaxhon kufijtë e saj. Edhe pse periudha e tranzicionit mund të sjellë shqetësime afatshkurtra, synimi afatgjatë është një sistem më i sigurt, më modern dhe më i unifikuar.

Për udhëtarët, gjëja më e rëndësishme është të kontrollojnë kërkesat për itinerarin e tyre, të planifikojnë më shumë kohë dhe të jenë gati për regjistrim biometrik.